Trong bối cảnh các nền tảng mạng xã hội ngày càng phát triển, TikTok nổi lên như một kênh kiếm tiền hấp dẫn. Tuy nhiên, nhiều người tham gia hoạt động trên TikTok, đặc biệt là tiếp thị liên kết hay bán hàng livestream, vẫn còn mơ hồ về nghĩa vụ thuế. Bài viết này sẽ làm rõ các quy định về thuế từ TikTok, giúp bạn hiểu rõ và thực hiện đúng, tránh những rủi ro không đáng có.

Thu nhập từ TikTok: Những hình thức nào cần đóng thuế?
Hoạt động trên TikTok có thể mang lại thu nhập dưới nhiều hình thức khác nhau. Trước hết, hình thức tiếp thị liên kết (affiliate marketing) là một ví dụ điển hình. Khi bạn chia sẻ một đường dẫn liên kết sản phẩm và có người mua hàng thông qua đó, bạn sẽ nhận được hoa hồng. Đây là một dạng môi giới trực tuyến mà TikTok và các nền tảng khác đang phổ biến.
Ngoài ra, livestream bán hàng trực tiếp trên TikTok cũng tạo ra doanh thu khổng lồ. Các phiên livestream có thể thu hút hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem, mang về hàng chục tỷ đồng doanh thu. Theo thống kê, có tới 95% khách hàng trực tuyến mua sản phẩm qua kênh này trong quý đầu năm. Trung bình mỗi tháng có 2,5 triệu phiên bán hàng livestream với hơn 50.000 nhà bán tham gia.
Bên cạnh đó, việc sáng tạo nội dung và nhận donate (tiền quyên góp) từ người xem cũng là một nguồn thu nhập. Những người có ảnh hưởng (KOLs, KOCs) thường nhận được các khoản tài trợ, quảng cáo trực tiếp từ nhãn hàng thông qua nền tảng này.
Ai phải nộp thuế khi hoạt động trên TikTok?
Quy định về thuế áp dụng cho mọi cá nhân và tổ chức có phát sinh thu nhập từ hoạt động kinh doanh trên TikTok. Điều này bao gồm cả những người làm tiếp thị liên kết, bán hàng livestream, hay người sáng tạo nội dung. Về cơ bản, nếu bạn có thu nhập, bạn có nghĩa vụ phải kê khai và nộp thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Nhiều người cho rằng chỉ khi thành lập công ty mới phải đóng thuế. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng. Ngay cả khi bạn chỉ là cá nhân kinh doanh hoặc hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nếu doanh thu đạt ngưỡng quy định, bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế.
Thuế đối với cá nhân không đăng ký kinh doanh
Nếu bạn tham gia tiếp thị liên kết trên TikTok mà không đăng ký hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh, khoản thu nhập từ hoa hồng sẽ được xem là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Do đó, bạn sẽ phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định.
Hồ sơ khai quyết toán thuế TNCN sẽ được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư số 80 ngày 29/9/2021 của Bộ Tài chính. Cụ thể là sử dụng tờ khai quyết toán thuế TNCN theo mẫu số 02/QTT-TNCN.
Thuế đối với hộ/cá nhân đăng ký kinh doanh
Trường hợp bạn đã đăng ký hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh và hoạt động trên TikTok, bạn sẽ thuộc diện nộp thuế đối với thu nhập từ kinh doanh. Nghĩa là bạn phải đóng cả thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Số thuế GTGT phải nộp sẽ được tính bằng công thức: Doanh thu tính thuế GTGT nhân với tỷ lệ thuế GTGT. Tương tự, số thuế TNCN phải nộp sẽ bằng Doanh thu tính thuế TNCN nhân với tỷ lệ thuế TNCN.
Theo quy định, người bán hàng online sẽ phải nộp thuế GTGT và TNCN nếu có doanh thu từ 100 triệu đồng một năm. Cá nhân có thu nhập từ tiền hoa hồng do thực hiện livestream bán hàng sẽ phải nộp thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến từng phần với 7 bậc, thuế suất từ 5-35%. Trường hợp hoa hồng nhận được trả cho hộ kinh doanh, họ sẽ phải khai nộp thuế theo mức 7%, gồm 5% thuế GTGT và 2% TNCN.
Quy trình khai và nộp thuế thu nhập từ TikTok
Việc khai và nộp thuế từ các hoạt động trên TikTok có thể được thực hiện theo từng lần phát sinh thu nhập hoặc theo định kỳ, tùy thuộc vào hình thức kinh doanh và quy định cụ thể.
Khai thuế theo từng lần phát sinh
Với khoản thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, bao gồm cả trên TikTok, người nộp thuế sẽ kê khai theo phương pháp từng lần phát sinh. Điều này có nghĩa là mỗi khi có thu nhập, bạn cần thực hiện kê khai và nộp thuế tương ứng.
Theo đại diện TikTok Việt Nam, những người có phát sinh thu nhập trên TikTok Shop, bao gồm nhà bán hàng và nhà sáng tạo nội dung, đều phải đăng ký mã số thuế, tài khoản ngân hàng gắn với căn cước công dân và chịu sự quản lý của cơ quan chức năng. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Khai bổ sung khi chưa kê khai kịp thời
Nếu bạn đã có thu nhập từ TikTok trong các tháng trước nhưng chưa kê khai và nộp thuế, bạn hoàn toàn có thể thực hiện khai bổ sung. Đầu tiên, bạn cần liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể về quy trình.
Thông thường, quy trình sẽ bao gồm việc chuẩn bị các giấy tờ liên quan đến thu nhập đã phát sinh. Sau đó, bạn sẽ tiến hành kê khai bổ sung và nộp số thuế còn thiếu. Về mức phạt do chậm trễ, điều này sẽ phụ thuộc vào quy định của pháp luật thuế và thời gian chậm trễ.
Livestream bán hàng: Kiểm soát doanh thu và nghĩa vụ thuế
Livestream bán hàng trên TikTok đang là một kênh kinh doanh cực kỳ hiệu quả. Tuy nhiên, với doanh thu “khủng” có thể lên tới hàng chục tỷ đồng chỉ trong một phiên, việc kiểm soát doanh thu và nghĩa vụ thuế trở nên cấp thiết.
Để kiểm soát doanh thu, cơ quan thuế có thể yêu cầu xuất hóa đơn điện tử. Đồng thời, dữ liệu giao dịch cũng có thể được đối chiếu với thông tin từ ngân hàng, các sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển. Việc đối chiếu này giúp đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn thất thoát thuế.
Hóa đơn điện tử và vai trò trong kiểm soát thuế
Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài chính sửa đổi quy định về hóa đơn điện tử để kiểm soát tốt hơn các giao dịch kinh doanh online. Nghị định 123 dự kiến sẽ được sửa đổi theo hướng các ngành bán lẻ, bao gồm cả bán hàng online và livestream, sẽ phải sử dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối với cơ quan thuế.
Hóa đơn điện tử này sẽ chứa đầy đủ thông tin về người bán, người mua (nếu có yêu cầu), tên hàng hóa, dịch vụ, đơn giá, số lượng, giá thanh toán và thời điểm lập. Mã của cơ quan thuế hoặc mã vạch hai chiều (QR Code) cũng sẽ được tích hợp để người mua có thể truy xuất thông tin. Điều này không chỉ giúp minh bạch hóa hoạt động kinh doanh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc kê khai và nộp thuế.
Lợi ích của việc sử dụng hóa đơn điện tử
Việc áp dụng hóa đơn điện tử mang lại nhiều lợi ích. Đầu tiên, nó đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động livestream bán hàng. Người bán có thể cài đặt phần mềm để xuất hóa đơn tự động sau khi đơn hàng hoàn thành hoặc giao cho bên vận chuyển. Các thao tác này thường không tốn nhiều thời gian và dữ liệu được lưu trữ online để tiện tra cứu.
Hơn nữa, việc sử dụng hóa đơn điện tử giúp người bán chủ động gửi dữ liệu đến cơ quan thuế hoặc thiết lập chế độ tự động gửi theo khung giờ cố định. Điều này góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
Các nền tảng lớn và nghĩa vụ thuế
Không chỉ TikTok, các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử lớn khác như Facebook, Apple cũng đang thực hiện nghĩa vụ thuế tại Việt Nam. Theo thông tin, các tập đoàn này đã đóng góp hàng nghìn tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Việc các nền tảng lớn nộp thuế cho thấy xu hướng chung về tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh số.
Sự tham gia đóng thuế của các ông lớn công nghệ không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội mà còn tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh trong nước. Đồng thời, nó cũng góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách, phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.
Những hiểu lầm phổ biến về thuế từ TikTok
Có nhiều quan niệm sai lầm về việc đóng thuế từ các hoạt động trên TikTok. Một trong số đó là nghĩ rằng chỉ cần không đăng ký kinh doanh thì sẽ không phải đóng thuế. Tuy nhiên, như đã phân tích, thu nhập từ hoạt động tiếp thị liên kết vẫn thuộc diện chịu thuế TNCN.
Một hiểu lầm khác là chỉ những khoản thu nhập lớn mới bị đánh thuế. Thực tế, mọi khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh, dù nhỏ, nếu đạt ngưỡng quy định đều phải kê khai và nộp thuế. Việc chậm trễ hoặc cố tình không kê khai có thể dẫn đến các khoản phạt đáng kể.
Ngoài ra, nhiều người còn băn khoăn về việc liệu mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân có bị thu thuế hay không. Theo quy định, không phải mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân đều bị đánh thuế. Chỉ những khoản thu nhập chịu thuế, có nguồn gốc từ hoạt động kinh doanh hoặc có tính chất thu nhập chịu thuế mới thuộc diện này.
Câu hỏi thường gặp về thuế từ TikTok
1. Tôi làm tiếp thị liên kết trên TikTok và có thu nhập khoảng 3 triệu đồng/tháng. Tôi có cần đóng thuế không?
Theo quy định, thu nhập từ hoạt động tiếp thị liên kết được xem là thu nhập từ tiền công, tiền lương. Nếu tổng thu nhập chịu thuế trong năm của bạn vượt quá ngưỡng miễn thuế TNCN (hiện tại là 11 triệu đồng/tháng hoặc 132 triệu đồng/năm), bạn sẽ phải kê khai và nộp thuế TNCN. Với mức thu nhập 3 triệu đồng/tháng, bạn cần tính toán tổng thu nhập cả năm để xác định nghĩa vụ thuế.
2. Tôi livestream bán hàng trên TikTok và doanh thu đạt 150 triệu đồng trong năm nay. Tôi phải làm những thủ tục gì?
Với doanh thu 150 triệu đồng/năm, bạn thuộc diện phải nộp thuế GTGT và TNCN. Nếu bạn đã đăng ký hộ kinh doanh, bạn sẽ khai thuế theo tỷ lệ quy định (5% GTGT và 2% TNCN trên doanh thu). Nếu bạn chưa đăng ký kinh doanh, việc kê khai sẽ phức tạp hơn và có thể được xem là thu nhập từ hoạt động kinh doanh khác. Bạn nên liên hệ Chi cục Thuế địa phương để được hướng dẫn chi tiết.
3. Nếu tôi không khai thuế từ TikTok thì có bị phạt không?
Chắc chắn là có. Việc không khai báo hoặc khai báo sai lệch nghĩa vụ thuế có thể dẫn đến các khoản phạt hành chính, truy thu thuế gốc, và thậm chí là tính lãi chậm nộp. Mức phạt cụ thể sẽ tùy thuộc vào hành vi vi phạm và quy định của pháp luật thuế. Do đó, việc tuân thủ quy định về thuế là vô cùng quan trọng.
4. Làm thế nào để biết mình có cần phải đăng ký kinh doanh khi hoạt động trên TikTok?
Theo quy định tại Nghị định 39/2007/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn, cá nhân kinh doanh là người tự mình bỏ vốn ra thực hiện hoạt động kinh doanh, không thành lập hộ kinh doanh và không phải là công ty. Nếu hoạt động của bạn có tính chất thường xuyên, liên tục và nhằm mục đích sinh lời, bạn có thể xem xét việc đăng ký hộ kinh doanh. Việc này giúp bạn hoạt động hợp pháp và có thể hưởng các ưu đãi nhất định. Bạn có thể tìm hiểu thêm về việc lựa chọn giữa công ty và hộ kinh doanh để có quyết định phù hợp.
5. Cơ quan thuế có thể kiểm soát thu nhập từ TikTok của tôi bằng cách nào?
Cơ quan thuế có nhiều cách để kiểm soát thu nhập từ TikTok. Họ có thể dựa vào dữ liệu giao dịch ngân hàng, thông tin từ các sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển, và cả các báo cáo từ chính nền tảng TikTok (nếu có sự hợp tác). Việc yêu cầu xuất hóa đơn điện tử cũng là một công cụ quan trọng giúp cơ quan thuế giám sát dòng tiền và doanh thu. Do đó, việc kê khai minh bạch là cách tốt nhất để đảm bảo tuân thủ pháp luật.